Wat zijn drijfveren?

Drijfveren zijn de reden waarom iemand doet wat hij doet, en vooral waarom hij dat op zijn eigen manier doet. Waar DISC laat zien hóe iemand zich aan de buitenkant gedraagt, laten drijfveren zien wát iemand daarin drijft. Je kunt drijfveren zien als de motor achter iemands gedrag. Ze zitten in het onderbewuste, waardoor ze vaak minder zichtbaar zijn dan gedrag.

De Duitse gedragswetenschapper Eduard Spranger legde de basis voor het begrip drijfveren zoals we dat nu kennen. Volgens Spranger ontstaan drijfveren al in onze kindertijd, gevormd door afkomst, opvoeding, ervaring en kennis. Samen bepalen deze factoren onze waarden en normen, en die sturen weer hoe we handelen en beslissingen nemen. Er zijn zes drijfveren, elk met een eigen betekenis.

Wat zijn de verschillende drijfveren?

Theoretisch
Deze drijfveer kenmerkt zich door de behoefte om zoveel mogelijk kennis op te doen. Mensen met deze drijfveer willen graag leren, dingen ontdekken en verklaren.

Zakelijk
Deze drijfveer kenmerkt zich door de behoefte aan efficiëntie en gebruiksgemak. Mensen met deze drijfveer werken volgens het return on investment principe, voor wat hoort wat. Ze verspillen liever geen tijd of geld en vinden financiële zekerheid belangrijk.

Autonomie
Deze drijfveer kenmerkt zich door de behoefte aan controle en invloed. Mensen met deze drijfveer willen graag hun eigen lot bepalen, en soms ook dat van anderen. Vrijheid en onafhankelijkheid zijn belangrijk voor hen.

Esthetisch
Deze drijfveer kenmerkt zich door de behoefte aan balans en harmonie. Mensen met deze drijfveer willen zich graag ontplooien en ervaren gebeurtenissen als intens. Ze leven vooral in het hier en nu en genieten van de mooie dingen in het leven.

Sociaal
Deze drijfveer kenmerkt zich door de behoefte om anderen onvoorwaardelijk te helpen en ondersteunen. Mensen met deze drijfveer leven mee met anderen en willen de wereld graag helpen verbeteren.

Ideëel
Deze drijfveer kenmerkt zich door de behoefte aan eenheid en het naleven van tradities, principes of eigen systemen. Mensen met deze drijfveer hechten waarde aan bepaalde richtlijnen en gebruiken die als leidraad in hun leven.

Overheersende, situationele en neutrale drijfveren

De drijfverenanalyse brengt de belangrijkste innerlijke motivatoren van iemand in kaart. Ze laat zien wat iemand wil bereiken en wat iemand aanzet tot actie. De drijfverenanalyse meet de unieke kwaliteiten die iemand een organisatie te bieden heeft. Komen die niet overeen met wat de organisatie biedt, dan kan dat leiden tot stress en demotivatie. Drijfveren en motivatie hangen dan ook nauw samen. De zes drijfveren worden verdeeld in drie groepen.

Overheersende drijfveren
Dit zijn de twee hoogste drijfveren. Ze bepalen voor het grootste deel wat iemand motiveert en waar de interesse het meest naar uitgaat. Ze vormen de sterkste innerlijke aandrijvers voor het gedrag.

Situationele drijfveren
Dit zijn de twee middelste drijfveren. Afhankelijk van de situatie of de prioriteiten hebben ze invloed op iemands beslissingsproces en op de mate waarin iemand tot actie overgaat. Op de motivatie zelf hebben ze minder invloed.

Neutrale drijfveren
Dit zijn de twee laagste drijfveren. Ze hebben het minst invloed op iemands motivatie. Wordt er toch een beroep op gedaan, dan kost dat vaak juist energie.

Hoge en lage scores op drijfveren

Een hoge score op een drijfveer is niet beter of slechter dan een lage score. Het zegt iets over de waarde die iemand aan die drijfveer hecht, en over de houding die iemand ertegenover aanneemt.

Hoge score, passie
Scoort iemand hoog op een drijfveer, dan voelt hij zich sterk verbonden met die drijfveer. Het zorgt voor intrinsieke motivatie, en de persoon wordt blij als hij die drijfveer kan inzetten. Daarom spreken we bij een hoge score van een passie.

Lage score, behoefte
Bij een lage score heeft iemand weinig met de betreffende drijfveer. Ook dat zegt iets over de keuzes die iemand maakt, want wat we niet waarderen, zegt veel over wat we juist wel willen. Daarom spreken we bij een lage score van een behoefte.

Drijfverenanalyse

Wil je als professional aan de slag met drijfveren? Lees dan meer over onze drijfverenanalyse.